Ilija Garašanin, nekadašnji ministar vanjskih poslova Srbije, izdao je, još u XIX vijeku (krajem 1844. godine), djelo koje mnogi savremeni kritičari srpskog nacional-fašizma tumače sjemenom velikosrpske ideje i buđenja fašističke svijesti u Srba – Načertanije, program nacionalne i vanjske politike Srbije. Bez obzira na sve mahane sadržane u tom tekstu, on vrlo mudro i s jasno izdiferenciranim pogledima na budućnost Srbije i njenog naroda iznosi nacrt (načertanije) vanjske politike Srbije spram velikih sila ondašnjeg vremena – Turske, Austrije i Rusije, te spram svojih susjeda – Bugarske, Vojvodine i Bosne i Hercegovine, jasno definišući ciljeve te politike, a to su, prije svega, izgradnja velikosrpske države, tj. ujedinjenje svih Srba na prostorima Bugarske, Vojvodine, Makedonije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine, Crne Gore i sjeverne Albanije u jedinstvenu nacionalnu državu, a sa jakim osloncem u Moskvi i Beču, no uz mudru želju za nepovinovanjem niti jednom od tih centara moći te nedovođenjem Srbije u vazalski položaj tih dviju sila.

Jasno je da, uz sve napore koje su napravili kako srpska Vlada tog vremena i sam Garašanin, ciljevi njegove vanjske politike nisu postignuti neposredno nakon vremena kada su i osmišljeni, ali su ostali da žive u mnogim mračnim umovima srpskih fašista kao ideja o velikoj Srbiji. Ostvarivanju tih ciljeva Srbija teži i danas, što nimalo ne spori njenu evropsku perspektivu s aspekta političkih nauka, no s druge strane, zdravorazumski ne podržava njene težnje s aspekta pravne i moralne kritike. Taj makijavelistički poduhvat, koliko god porican od strane današnje srpske političke elite, ipak živi i nastavlja se svakim danom u našoj sadašnjosti te prati svaki trend i svojom fleksibilnošću se adaptira na izmijenjene uslove političke realnosti.

Želja za ujedinjenjem svih Srba Balkana (a Garašanin gleda i dalje, u Načertaniju spominjući Slovačku, Moravsku i Češku) je, istina, neostvariva u trenutnim političkim uslovima, obzirom da je balkansko trusno političko područje izmrcvareno i raskomadano na više multinacionalnih država te samim time otežava jako konsolidovano djelovanje velikosrpstva. S tim u vezi, današnja elita se odriče bliskog povezivanja sa Bugarima (namjerno sada ne govorim Srbima Bugarske, jer Garašanin smatra sve navedene narode Srbima, a ako ne tako, ono inferiornijima u odnosu na njih, jer su Srbi, prema njegovom shvatanju, jedini narod koji ostvaruje historijsko pravo liderstva među svim Južnim Slavenima), Česima i Slovacima, jer je njihova historijska sudbina okrenuta zapadnom svijetu i samim članstvom u najvećem evropskom ekonomskom, tržišnom, političkom i finansijskom savezu kakav je Evropska Unija, ovi narodi nemaju pretenzija na raspirivanje nacional-fašističkih iskri svoga nacionalnog bitka.

No, jedan dio tog prvobitnog plana je već ostvaren – Srbija je sebi pripojila Vojvodinu, Sandžak, Kosovo, Bosnu i Hercegovinu, Hrvatsku, Makedoniju, Sloveniju i Crnu Goru, s tim da je potonjih šest izgubila u novijoj historiji. Ipak, danas najviše svog uticaja, energije i volje ulaže na širenju svoga uticaja i njegovom opstanku na teritoriji suverene države Bosne i Hercegovine – kroz instruisanje i potpomaganje nacističkog režima u Republici Srpskoj, svom protektoratu, odnosno državi u državi. Tu ponajviše, rekoh, energije crpi, jer je tu koncentracija njenog življa ogromna, a to je teritorija dobijena na krvi i genocidu pa ju je, kao takvu, teško i odbraniti ili zastupati otvoreno njene interese, naročito ako se uz to mora stati nasuprot interesima međunarodne zajednice i suverenitetu i teritorijalnom integritetu BiH. Tu se, dakle, vode najžešće borbe za opstanak velikosrpstva, a sve shodno Načertanijem definisanim sredstvima – izdavaštvom i publikacijom, špijunažom, zloupotrebom crkve i njenih pripadnika, nametanjem obrazovno-školskih programa i instruisanjem političkih elita te finansijskom potporom istomišljenicima, odnosno samom tamošnjem režimu. Tako podriva vitalne nacionalne interese Bosne i Hercegovine i sputava ju na putu evroatlantskih integracija, onemogućavajući joj da se nosi sa fašističkim i ratno-huškačkim režimom SNSD-a u RS-u, ujedno nastojeći da, što je više moguće, ruinira autoritet institucije Visokog predstavnika EU za BiH, a samim tim i svih institucija koje stoje iza njega, prije svega Vijeća za implementaciju mira, Savjeta ministara vanjskih poslova EU i Parlamenta EU.

Podučena iskustvom sa Kosovom, Srbija sada sije sjeme razdora i među Bošnjacima Sandžaka i to joj polazi za rukom itekako, iako se srpski narod polahko gubi i nestaje sa demografske karte Sandžaka, što uslijed naglog pada nataliteta u Srba, a porastom istog u Bošnjaka, što odlaskom Srba prema bogatijim i perspektivnijim dijelovima centralne Srbije. To ima svoje negativne posljedice u smislu da doprinosi sve većoj segregaciji Bošnjaka i njihovoj marginalizaciji kroz sprovođenje nacionalne politike i nacionalnih interesa, jer oni, kao takvi – marginalizovani, gube svoju snagu u međusobnim sukobima i obračunima zametnutim od strane Srbije boreći se za prevlast na malom i siromašnom području, zadovoljavajući se sitnim interesima materijalne prirode, pri tom ne vodeći računa o vitalnim nacionalnim interesima Bošnjaka i tako Srbiji pružaju opravdanje za još restriktivnija i radikalnija djelovanja na cijepanju kolektiviteta Bošnjaka i time osiguranje od potencijalne opasnosti od mogućeg sjedinjenja tog dijela srbijanske teritorije sa srodnim joj državama. Tako Srbija osigurava nemogućnost povezivanja dva ista etniciteta – Bošnjaka Sandžaka i Bošnjaka BiH – u jedan jedinstveni i time obezbjeđuje svoju monopolsku poziciju u doziranju količine odnosa istih. Na drugoj strani, nezainteresovanost drugog dijela naroda – Bošnjaka BiH da se tješnje povežu sa svojim sunarodnicima u Sandžaku samo još više doprinosi rascjepkanosti i divizitetu unutar redova ovog naroda što Srbiji obezbjeđuje još plodniji teren za manipulacije i malverzacije i time osiguranje svog geografskog zaleđa i prirodne (teritorijalne) konekcije sa crnogorskim Srbima.

Shodno Načertaniju, Srbija definiše svoje stubove vanjske politike i u posljednje vrijeme kao takve spominje Washington, Bruxelles, Moskvu i Peking balansirajući time između centara moći, odnosno puteva prošlosti i sopstvene budućnosti, a obezbjeđujući donekle ekonomsku potporu i sigurnost sopstvenoj politici, odnosno između Zapada i Istoka. Tako se ona, dodvoravajući se i jednima i drugima, trudi izvući najveću moguću korist svake vrste za sebe i time legitimisati sopstvenu fašističku ideologiju, a krijući se iza proevropskog paravana „crvene“ boje kupuje vrijeme za ostvarenje svojih ciljeva.

Danas, poslije preko 165 godina od Načertanija i Ilije Garašanina, Srbija pokušava, istina u manjem obimu, što je i shvatljivo obzirom na njene mogućnosti i političku realnost u svijetu, ostvariti što je više moguće ciljeva zacrtanih u tom svojevrsnom sjemenu (klici) velikosrpske ideologije, podrivajući interese svojih najbližih susjeda i samoproglašavajući se za lidera regiona na putu evroatlantskih integracija kršeći, pri tom, osnovna ljudska prava i temeljne slobode svih etniciteta i nacija na čije je korpuse spustila svoje dugačke hobotničke pipke. Kao takva, Srbija danas nije ni jedan dan, a ne 160 godina, dalje od svoje primitvne i krvožedne opsesije i teritorijalnih aspiracija poduprijetih velikosrpskim planovima svojih nacional-fašista čiji je rasadnik smjestila u fotelje Srpske Akademije Nauka i Umjetnosti – svog najvažnijeg i najjačeg atributa u kojem nalazi svoj intelektualni fundament i uticajnu snagu te u institucije Srpske Pravoslavne Crkve kao duhovnog i prosvjetiteljskog lidera na putu srbizacije.

Damir M. Kabaš
Sarajevo, 25/01/2010


WWW.SJENICA-INFO.COM






Tagovi: Ilija Garašanin | narčetanije | velika Srbija